بروز : این اختلال در سراسر دنیا شایع است ولی میزان بروز آن در مناطق مرتفع و یا محیط های سردتر که نیاز به بخاری های گازسوز دارند ، بیشتر است.
نژاد : در طیور گوشتی به سرعت در حال رشد و بوقلمون ها بیشتر مشاهده می شود.
سن : طیور جوان با رشد سریع بیشتر دچار این اختلال می شوند.
علت : این اختلال مسری نبوده و بروز آن به عواملی مانند ژنتیک ، تولید مثل ، تغذیه ، نرخ رشد ، دمای محیط و غلظت اکسیژن هوای تنفسی بستگی دارد.

علت بروز
آسیت یک بیماری مزمن و یا حاد است که اغلب در طیور گوشتی جوان به سرعت در حال رشد دیده می شود. اگر چه میزان بروز آن در ارتفاع بیشتر است ، ولی محدود به نواحی مرتفع نیست و در سایر مناطق نیز مشاهده می شود.
هایپوکسی (کمبود اکسیژن) به دلایل مختلفی ایجاد شده ، موجب انقباض شریان ها می شود. به همین دلیل فشار شریان ریوی افزایش یافته و باعث افزایش ضخامت (هایپرتروفی) بطن راست قلب می گردد. در نتیجه دریچه های بطن راست ضعیف شده و بازگشت خون و تجمع مایعات در بافت های رخ می دهد.
آسیت در جنس نر بیشتر مشاهده می شود. هایپوکسی ایجاد شده به دلیل قرار داشتن در ارتفاع زیاد و یا احتراق ناقص گاز ، مونوکسید کربن ناشی از بخاری ها ، کوچک بودن فضای سالن ، استرس ناشی از سموم قارچی (مایکوتوکسین‌ها) ، افزایش میزان نمک در جیره و یا استفاده از مواد ضد عفونی کننده سوزاندنی ، سبب بروز آسیت می‌شوند. وجود بیماری های ریوی به صورت همزمان ، می تواند سبب تشدید آسیت شود. این اختلال یکی از مهم ترین عوامل مرگ و میر طیور گوشتی در سنین ۵ تا ۷ هفتگی است. کاهش زمان نوردهی به منظور کاهش سرعت رشد در طی دو هفته نخست، می تواند میزان مرگ و میر ناشی از آسیت و بروز بیماری های پا را کاهش دهد.

نحوه انتقال
همانطور که ذکر شد ، این اختلال مسری نبوده و بروز آن به عواملی مانند ژنتیک ، تولید مثل ، تغذیه ، نرخ رشد ، دمای محیط و غلظت اکسیژن هوای تنفسی بستگی دارد.

نشانه های بالینی
تجمع آب در شکم ، اتساع شکم ، عدم تمایل به جابجایی و بروز کبودی روی بدن به دلیل تنگی نفس. طیور مبتلا به این اختلال کوچک تر از حد طبیعی بوده و پرهای نامنظمی دارند. میزان مرگ و میر بین ۰٫۵ تا ۲ درصد کل گله است.

ضایعات کالبدگشایی پس از مرگ
تجمع آب در شکم (مایع زرد رنگ در حفره شکمی) ، لخته های خون در ریه ، بزرگ شدن سمت راست قلب. در کبد نشانه های آسیب ، احتقان بافتی ، نامنظم شدن سطوح و تغییر رنگ خاکستری کپسول مشاهده می شود. در ریه ها نشانه هایی از احتقان ، ادم و خونریزی قابل رویت است.

آسیت

تشخیص

تشخیص این بیماری بر پایه نشانه های بالینی و کالبدگشایی پس از مرگ استوار است. در بررسی میکروسکوپی ، ندول های غضروفی و استخوانی در ریه ، احتقان کلیه و همچنین ادم ، احتقان و خونریزی در بافت قلب قابل مشاهده است.

درمان و کنترل

حفظ دمای مناسب در سالن ، مدیریت مناسب تهویه و بهداشت سالن ، کاهش میزان سدیم جیره و محدود کردن میزان آب ، خوراک و زمان نوردهی موجب کاهش میزان مرگ و میر ناشی از آسیت می شود. اگر امکان جابجایی به ارتفاع پایین تر وجود ندارد ، باید از خوراک با غلظت بیشتر (انرژی کمتر)  استفاده کرد. تغییر دان از پلت به مش و کاهش زمان نوردهی نیز اثرات مثبتی خواهند داشت.


دانلود کتاب الکترونیکی (pdf) این مقاله
تهیه و تدوین : گروه علمی آویژه دارو