1جیره طیور از مخلوطی از مواد مختلف غذایی شامل دانه های غلات ، کنجاله سویا ، فرآورده های جانبی حیوانات ، چربی ها ، ویتامین ها و پرمیکس های معدنی تشکیل شده است. این مواد همراه با آب ، انرژی و مواد مغذی لازم را برای رشد ، تولید مثل و سلامت طیور فراهم می کنند.

طیور ، مواد غذایی مصرف شده را با سرعت و کارایی بالا ، به مواد مغذی مفید تبدیل می کنند. در این مقاله نیازهای تغذیه ای پایه در یک جیره مناسب و متعادل را به صورت خلاصه مورد بررسی قرار می دهیم.

1

 

آب
آب عامل مهمی برای ادامه  زندگی تمامی دام و طیور است ولی میزان لازم برای حفظ سلامت و بهره وری مناسب به عوامل متعددی بستگی دارد که برخی از آن ها عباتند از دمای محیط نگهداری طیور ، نرخ رشد طیور و یا میزان تولید تخم مرغ و همچنین توانایی بازجذب آب از طریق کلیه ها .
محرومیت از آب برای مدتی بیش از ۱۲ ساعت ، بر رشد طیور گوشتی و میزان تولید تخم مرغ در طیور تخمگذار تاثیر نامطلوب خواهد داشت. محرومیت از آب ببش از ۲۴ تا ۳۶ ساعت قطعاً منجر به تلف شدن طیور می شود. باید مطمئن شد که آب کافی در دسترس جوجه ها وجود دارد. هفتاد و نه درصد توده بدن جوجه ها ، از آب تشکیل شده است و چون امکان نوشیدن آب زیاد در یک وعده ندارند ، باید به تناوب آب بنوشند. بنابراین بسیار مهم است که آب خنک و تمیز برای طیور فراهم گردد و اطمینان حاصل شود که در تمام اوقات ، در دسترس آنها می باشد.

کربوهیدرات ها
کربوهیدرات های جیره ، از منابع مهم تامین انرژی طیور به شمار می روند. ذرت ، گندم و سایر دانه های غلات ، بخش اصلی اغلب جیره های طیور محسوب می شوند. نشاسته موجود در این مواد ، به آسانی توسط طیور هضم می شود ولی برخی انواع کربوهیدرات ها به آسانی قابل هضم نیستند. بنابراین بهتر است آنزیم های مناسبی به جیره های تشکیل شده از جو اضافه شود تا میزان جذب آن ها در جیره های مبتنی بر کربوهیدرات های غیر نشاسته ای افزایش یابد. اگر از آنزیم ها استفاده نشود، طیور به سطح انرژی مورد نیاز دست نخواهند یافت.

پروتئین ها و آمینو اسیدها
وجود پروتئین در جیره طیور ، به منظور تامین آمینواسیدهای ضروری ، لازم است. طیور از آمینواسیدها  برای ساخت بافت های اسکلتی و محافظتی مانند پوست ، پر ، استخوان و رباط استفاده می کنند.
آمینواسیدها به ایجاد بافت های نرم مانند احشاء و عضلات کمک می کنند و همچنین در تبدیل خوراک به انرژی نقش مهمی ایفا می کنند.
اگر از پروتئین کافی در جیره طیور استفاده نشود ، سلامت آنها به خطر افتاده و بازده گوشت و یا تخم مرغ کاهش می یابد. با این حال مهم است که به خاطر داشته باشیم میزان نیاز طیور مختلف به پروتئین و آمینواسید متفاوت بوده و به نرخ رشد و یا میزان تولید تخم مرغ بستگی دارد. برای مثال ، جوجه های بوقلمون و جوجه های گوشتی ، برای رشد سریع نیازمند مقادیر بیشتری از آمینواسیدها هستند. همچنین ، اگر چه خروس های بالغ در مقایسه با مرغ های تخمگذار جثه بزرگتری داشته و میزان مصرف خوراک آنها یکسان است، به آمینواسیدهای کمتری نیاز دارند.
درصد نیاز به پروتئین و آمینواسید در مرغداری های با محیط گرم تر نیز افزایش می یابد ، زیرا متابولیسم در این شرایط بسیار سریع تر خواهد بود.
کنترل بالانس پروتئین و آمینواسیدها در جیره ، کار چندان ساده ای نیست. باید نوع و نژاد طیوری که پرورش می دهید را مد نظر قرار دهید و جیره را با در نظر گرفتن این نکته آماده کنید.

2

چربی ها
معمولاً از چربی ها در جیره طیور گوشتی به منظور افزایش سطح انرژی و در نتیجه ، بالا بردن میزان بهره وری و کارآیی جیره استفاده می شود. برای آن که اسیدهای چرب غیر اشباع در خوراک حفظ شوند ، باید به آن آنتی اکسیدان افزود. اگر از چربی های حیوانی استفاده می شود ، بهتر است به آن اندکی روغن گیاهی نیز افزود زیرا ارزش متابولیک مخلوط چربی حیوانی و گیاهی ، بیشتر از تنها یک نوع چربی است.
ذرت، منبع بسیار مناسبی برای تامین چربی خوراک است ، چرا که عمده اسیدهای چرب آن غیر اشباع بوده و در عین حال تقریباً همیشه بخشی از جیره را هم تشکیل می دهد.

مواد معدنی
مواد معدنی ، بخش غیرآلی خوراک را تشکیل می دهند و کاربردهای متعددی در بدن طیور دارند. برای مثال ، کلسیم و فسفر در استخوان بندی نقش مهمی بر عهده دارند. سدیم ، پتاسیم ، منیزیم و کلر نیز به تثبیت سطح pH در بدن کمک می کنند.
کلسیم در جیره طیور در حال رشد ، به شکل گیری استخوان ها کمک می کند ولی در طیور تخمگذار ، بخش عمده ای از کلسیم مصرفی برای ساخت پوسته تخم مرغ استفاده می شود. اگر در جیره مرغ تخمگذار ، کلسیم کافی برای شکل گیری پوسته تخم مرغ وجود نداشته باشد ، ممکن است تا مدتی از ذخیره کلسیم موجود در بافت استخوانی استفاده شود. ولی این ذخایر به سرعت تمام شده و طیور ، تخمگذاری را متوقف       می کنند. معمولاً از صدف و یا سنگ های آهکی (کربنات کلسیم) برای تامین کلسیم جیره استفاده می شود . برای انتخاب مکمل معدنی مناسب ، حتماً نوع و نژاد طیور خود را در نظر بگیرید چرا که نیازهای تغذیه ای متفاوت هستند.

ویتامین ها
ویتامین ها به دو دسته کلی تقسیم می شوند : ویتامین های محلول در چربی که عباتند از A ، D ، E و K ، و ویتامین های محلول در آب شامل ویتامین های گروه B و ویتامین C.
برای طلایی رنگ شدن زرده تخم مرغ ، لازم است که خوراک طیور تخمگذار به میزان کافی دارای پیش سازهای ویتامین A (که کاروتنوئید نامیده می شوند) باشد.
معمولاً نیازی به استفاده از ویتامین C به عنوان یک مکمل غذایی نیست ، چراکه خود طیور این ویتامین را سنتز می کنند. با این حال ، برای طیوری که در شرایط استرس قرار دارند ، پیشنهاد می شود که این ویتامین به خوراک افزوده گردد.
مکمل های غذایی طیور ، عموماً دارای سطوح بالایی از ویتامین ها هستند که بیشتر از حداقل میزان مورد نیاز طیور می باشند. بنابراین اگر از مکمل های غذایی به میزان کافی استفاده می کنید ، بعید است با علایم کمبود ویتامین ها مواجه شوید.
در مقاله بعدی ، به اهمیت نقش ویتامین ها بیشتر خواهیم پرداخت.

تهیه و تدوین : گروه علمی آویژه دارو
منبع : The Poultry Site; 05 April 2016
دانلود کتاب الکترونیکی (pdf) این مقاله